Marguerite Duras (1914-1996)

durasMarguerite Duras, geboren op 4 april 1914 als Marguerite Donnadieu in de omgeving van Saigon (Vietnam), stierf op zondag 4 maart 1996 op 81 jaar in haar Parijse woning. Met haar bezwerende cirkelende stijl werd ze wellicht een van de belangrijkste naoorlogse Franse schrijfsters. Ook in de toneel- en filmwereld maakte ze ophef. Duras schreef een enorm oeuvre, meer dan vijftig boeken en evenveel scripts, films en toneelstukken. Duras was sinds haar bestseller L’Amant, waarmee ze in 1984 de Prix Goncourt won, bovendien een mediaster in Frankrijk geworden.

Als intellectuele verdedigde ze de meest controversiële standpunten. Het publiek werd getuige van haar strijd met de politiek, maar ook met de alcolhol en de eeuwige sigaretten. In 1988 geraakte Duras maandenlang in de coma, maar ze ontwaakte en ze schreef nadien nog minstens drie meesterwerken met La pluie d’été, L’Amant de la Chine du Nord, Yann Andrea Steiner. Haar lange carrière kende nauwelijks literaire dieptepunten.

Duras zou de basis van haar kunst in het koloniale Indochina vinden. Al haar boeken gaan over onuitgesproken gevoelens in die vreemde wereld. Haar debuutroman, Les Impudents, schrijft ze in 1943. In 1950 valt ze op met Un Barrage contre le Pacifique. Wereldberoemd wordt ze met haar baanbrekende scenario voor Hiroshima Mon Amour (1959) van Alain Resnais. In 1966 regisseert Duras zelf haar eerste film La Musica, in 1976 gevolgd door het cinefiele meesterwerk India Song. Van die film maakte ze drie versies, met dezelfde klankband maar verschillende beelden.

India Song was bovendien gebaseerd op Le vice-consul en Le ravissement de Lol V Stein, misschien wel haar twee beste romans waarin ze onnavolgbaar het mysterie van de liefde in de tropen evoceert. Veel explicieter autobiografisch en publieksvriendelijker waren L’Amant, en L’Amant de la Chine du Nord, die het verboden liefdesverhaal vertellen tussen een blank 15-jarig meisje en een rijke Chinees.

Duras gebruikte steeds dezelfde flinterdunne verhaallijnen die ze uitpuurde. Al haar verhalen gingen over vrouwen die hun ideeën niet konden uitdrukken in de standaardtaal en daarom overgingen tot stilten en geschreeuw. Détruire, dit-elle was haar mooiste titel en vat alles samen.

Frank Heirman, Marguerite Duras schreef de mooiste stilten in Gazet Van Antwerpen van maandag 4 maart 1996.(licht aangepast)