René Descartes

Image

Descartes | Descartes – Posts


Verhandeling over de methode.

Toen ik nog jong was had ik enige studie gewijd aan logica, meetkunde en algebra, drie wetenschappen waarvan ik dacht dat ze een bijdrage konden leveren aan het realiseren van mijn doel. Maar tijdens mijn studie van de logica stelde ik vast dat haar syllogismen en de meeste van haar voorschriften vooral dienen om aan iemand de dingen uit te leggen die men al weet, eerder dan nieuwe dingen te leren; ze konden zelfs dienen om op de wijze van Llull zonder beoordelingsvermogen te kunnen praten over dingen waar men niets van afweet. Wat meetkunde en algebra betreft, ze omvatten erg abstracte materie, die niet direct bruikbaar lijkt.De eerste beperkt zich tot het beschouwen van figuren, ze kan het begrip enkel oefenen mits veel inspanning van de verbeelding. De laatste onderwerpt iemand aan regels en cijfers, ze is een ingewikkelde en duistere kunst die de geest hindert, in plaats van een wetenschap die de geest vooruithelpt.

Daarom dacht ik dat ik een andere methode moest zoeken, met de voordelen van die drie wetenschappen, maar zonder hun gebreken. Ik had het groot aantal voorschriften van de logica niet nodig. Ik meende genoeg te hebben aan de volgende vier principes, tenminste als ik me voornam om ze zonder fout telkens opnieuw in acht te nemen.

Om de waarheid te vinden bestond het eerste principe erin nooit enige zaak voor waar aan te nemen, tenzij ik haar als klaarblijkelijk waar herkende.Dat principe bestond er dus in zorgvuldig snelheid en onbewezen mening uit de weg te gaan. Ook bestond het erin, in wat ik te beoordelen had, alleen die dingen aan te nemen die zich helder en duidelijk voor mijn geest zouden aanbieden, zo helder en zo duidelijk dat ik ze op generlei wijze nog in twijfel kon trekken.

Het tweede principe om de waarheid te vinden bestond erin iedere moeilijkheid, die ik zou onderzoeken, in zoveel mogelijk kleinere deeltjes te verdelen als nodig was om ze beter op te lossen.

Het derde principe bestond erin mijn gedachten ordelijk te leiden :beginnen met de dingen die het eenvoudigst en het gemakkelijkst te kennen zijn, om dan beetje bij beetje, in kleine stapjes, op te gaan naar de complexere dingen ; daarna zelfs orde brengen in dingen die niet natuurlijk uit elkaar volgen.

En het laatste principe bestond erin alle elementen op te tellen, en zeer algemene overzichten op te stellen, om zeker te zijn dat ik niets vergeten had.